Wyrok Sądu Rejonowego

I C 1234/22 12.05.2022 - 12.06.2022

WYROK

w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd Rejonowy w Warszawie

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Anna Kowalska

Protokolant: Jan Nowak

po rozpoznaniu w dniu 15.05.2023 w Warszawie

przy udziale -

na rozprawie

sprawy z powództwa Firma "XYZ" Sp. z o.o. z

siedzibą w Krakowie, ul. Kwiatowa 1

przeciwko Adamowi Wiśniewskiemu

o zwrot kosztów szkoleń

1. zasądza od Adama Wiśniewskiego na rzecz Firma "XYZ" Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, ul. Kwiatowa 1:

a) kwotę 2500,00 (słownie: dwa tysiące pięćset złotych 00/100) zł tytułem zwrotu kosztów szkoleń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 01.03.2023 do dnia zapłaty,

b) kwotę 100,00 (słownie: sto złotych 00/100) zł tytułem zwrotu opłaty od pozwu, kwotę 750,00 (słownie: siedemset pięćdziesiąt złotych 00/100) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego powódki, kwotę 17,00 (słownie: siedemnaście złotych 00/100) zł tytułem zwrotu opłaty od pełnomocnictwa wraz z odsetkami od wskazanych kwot, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty.

/-/ Sędzia Anna Kowalska

I C 1234/22

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 01.03.2023 skierowanym do Sądu Rejonowego w Warszawie, powód Firma "XYZ" Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, ul. Kwiatowa 1 zażądała zasądzenia od pozwanego Adama Wiśniewskiego kwoty 2500,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

W uzasadnieniu pozwu powódka podniosła, iż pozwany był jej pracownikiem, w okresie od 01.01.2022 do 28.02.2023 zatrudnienia wziął udział w szkoleniach, które sfinansowała powódka, następnie rozwiązał stosunek pracy za wypowiedzeniem, wobec czego był zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia w oparciu o umowę, jaką podpisały strony stosunku pracy (pozew k. 1-2).

W dniu 15.03.2023 Sąd Rejonowy w Warszawie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający powództwo (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym k. 5).

Powyższy nakaz zapłaty w całości zaskarżył pozwany, wnosząc o oddalenie powództwa w całości z uwagi na bezzasadność roszczenia powoda. W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany podniósł, iż powódka nie zawarła z nim stosownej umowy zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 11 stycznia 2012 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i dokształcania ogólnego dorosłych. Zdaniem pozwanego postanowienia umowy, jaką podpisał powinny być uznane za nieważne zgodnie z art.18 § 2 k.p. (sprzeciw k. 7-8).

W toku postępowania strony podtrzymały konsekwentnie swoje stanowiska procesowe (protokół rozprawy k. 15).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Adam Wiśniewski był zatrudniony w Firma "XYZ" Sp. z o.o. (dawniej ABC Sp. z o.o.) z siedzibą w Krakowie, ul. Kwiatowa 1 na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony od dnia 01.01.2022. Na podstawie załącznika do umowy o pracę Adam Wiśniewski zobowiązał się, iż w przypadku rozwiązania umowy o pracę przez pracownika lub nie przyjęcia propozycji pracodawcy przedłużenia umowy o pracę zwróci koszt szkoleń, kursów, seminariów itp. zakończonych otrzymaniem dokumentu potwierdzającego podniesienie kwalifikacji zawodowych, które pracownik odbył w ciągu ostatnich 3 lat pracy w Spółce zarówno w kraju jak i za granicą oraz zwrotu kosztów szkoleń organizowanych z udziałem specjalistów Firma "XYZ" Sp. z o.o. według zryczałtowanej stawki w wysokości 500,00 zł za każdy dzień szkolenia. Według umowy wysokość zwróconych kosztów szkoleń nie mógł przekraczać 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika, a ich zwrot winien nastąpić najpóźniej do dnia rozwiązania umowy o pracę (umowa o pracę, załącznik k. 3-4 akt osobowych).

W dniu 15.01.2023 Adam Wiśniewski wziął udział w szkoleniu zorganizowanym przez Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Warszawie. W tym szkoleniu obok pozwanego wziął udział inny pracownik powódki Jan Kowalski. Łączny koszt tego szkolenia to 2000,00 zł. Powódka domagała się od pozwanego połowy kosztów tego szkolenia tj. 1000,00 zł. W dniu 20.01.2023 Adam Wiśniewski wziął udział w szkoleniu zorganizowanym przez Firma "XYZ" Sp. z o.o. w Katowicach. W tym szkoleniu obok pozwanego wziął udział inny pracownik powódki - Anna Nowak. Łączny koszt tego szkolenia to 3000,00 zł. Powódka domagała się od pozwanego połowy kosztów tego szkolenia tj. 1500,00 zł. Oba szkolenia zostały sfinansowane przez powódkę. W związku z udziałem w obu powyższych szkoleniach pozwany otrzymał dokumenty potwierdzające podniesienie jego kwalifikacji zawodowych (rachunek k. 9, faktura k. 10, potwierdzenia przelewów k. 11-12, certyfikat k. 13, zaświadczenie k. 14).

Pismem z dnia 15.02.2023 Adam Wiśniewski rozwiązał umowę o pracę za wypowiedzeniem. Stosunek pracy pozwanego ustał 28.02.2023. Pomimo wezwania do dobrowolnej zapłaty kosztów szkolenia, pozwany nie uiścił żądanej kwoty pieniężnej (pismo k. 16, świadectwo pracy w aktach osobowych, wezwanie k. 17-18).

Opisany wyżej stan faktyczny był bezsporny i wynikał ze złożonych do akt sprawy dokumentów, akt osobowych powoda. Strony procesu różniła jedynie interpretacja prawna ustalonych faktów w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, iż Sąd Rejonowy wydał w niniejszej sprawie nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Wobec prawidłowego wniesienia sprzeciwu przez pozwanego zaskarżającego nakaz w całości, nakaz zapłaty zgodnie z art.505 § 2 k.p.c. utracił w całości moc.

Kwestię podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników regulował art.103 kodeksu pracy, który stanowił, iż w zakresie i na warunkach ustalonych, w drodze rozporządzenia przez Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej pracodawca ułatwia pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Ułatwianie podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników było regulowane przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 11 stycznia 2012 roku w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U z 2014 r. Nr 16, poz. 123 z póź. zm.).Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r. cytowany art. 103 k.p. został uznany za niezgodny z art. 92 ust 1 Konstytucji RP (K 11/15 Dz. U. Nr 115, poz. 1220). Trybunał uznał, iż art. 103 k.p. i wydane na jego podstawie cytowane wyżej rozporządzenie nie spełniały wymogów zawartych w art.92 ust 1 Konstytucji RP i utraciły moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku tj. z dniem 13 grudnia 2017 r. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jedynie deklarują niezgodność danego aktu czy przepisu z konstytucją usuwając je z porządku prawnego, co nie zmienia faktu, iż dany przepis, akt jest niezgodny z konstytucją od chwili jego uchwalenia (ogłoszenia) i tym samym nie powinien być stosowany.

W opinii Sądu Najwyższego, którą niniejszy Sąd podziela umowy "szkoleniowe", które dotyczą praw i obowiązków stron stosunku pracy w związku z podnoszeniem przez pracownika kwalifikacji zawodowych maja charakter cywilnoprawny. Zdaniem SN w ramach stosunku pracy, poza umową o pracę, do której stosuje się bezpośrednio przepisy kodeksu pracy lub inne przepisy prawa pracy, strony mogą zawierać różne umowy, które kształtują stosunek pracy ale nie będąc umowami o pracę, w rozumieniu kodeksu pracy, nie podlegają jego przepisom lecz przepisom kodeksu cywilnego, w szczególności przepisom dotyczącym czynności prawnych umów. Umowy te mają związek ze stosunkiem pracy w tym znaczeniu, że są zawierane przez strony stosunku pracy i gdyby stron nie łączył stosunek pracy, umowy te nie zostałyby zawarte. Nie oznacza to jednak, że stanowią one integralną część stosunku pracy i że z natury swej muszą podlegać przepisom prawa pracy. Umowa o podnoszenie kwalifikacji jest umową prawa pracy - ale nie umową o pracę - do której stosuje się wprost przepisy kodeksu cywilnego, a nie przepisy kodeksu pracy (wyrok SN z dnia 22 listopada 2000 r. i I PKN 230/00 pub. OSNP z 2002 r. Nr 18, poz. 427).

Tym samym art.18 § 2 k.p. nie ma w sprawie zastosowania. Więcej dopuszczalne jest szersze ujęcie obowiązków pracownika w umowie, a węższe pracodawcy np. konieczność zwrotu kosztów szkolenia pracowników, również w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron.

Pracownik ma obowiązek zwrócić koszty szkolenia, gdy wynika to z uzgodnienia stron stosunku pracy (vide wyrok SN z dnia 9 czerwca 2009 r. II PK 35/09, pub. OSNP z 2011 r. Nr 5-6, poz. 66). Roszczenie to ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W niniejszej sprawie roszczenie stało się wymagalne w dniu 28.02.2023, w którym to dniu pozwany winien zwrócić koszty szkolenia pracodawcy.

Przenosząc te rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, iż strony procesu podpisały umowę dotyczącą zwrotu kosztów szkolenia, pozwany odbył 2 szkolenia sfinansowane przez pracodawcę, szkolenia zakończyły się uzyskaniem przez pozwanego dokumentów potwierdzających podniesienie kwalifikacji zawodowych, wysokość kosztów do zwrotu nie przekracza 3-miesięcznego wynagrodzenia pracownika.

Pozwany będąc dłużnikiem powódki nie wykonał swojego zobowiązania (art.353 k.c. i nast.). Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania chyba, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art.471 k.c. w zw z art.300 k.p.). Powyższe uzasadniało w całości żądanie powódki i skutkowało zasądzeniem na jej rzecz od pozwanego kwoty 2500,00 zł tytułem zwrotu kosztów szkoleń wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (art.481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art.300 k.p.).

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa prawnego Sąd orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu. Mianowicie zgodnie z art.98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu należą koszty sądowe (kwota 100,00 zł opłaty od pozwu uiszczona przez powódkę), wynagrodzenie adwokata reprezentującego stronę nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach ( § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Do niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu również wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika tj. kwota 17,00 zł. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu zostały zasądzone odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty.

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/ Sędzia Anna Kowalska